Για να μάθουμε περισσότερες πληροφορίες για τα ίδια τα διαμερίσματα (και όχι τόσο για τα συστήματα αρχείων που φιλοξενούν) μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε είτε τις εντολές fdisk και cfdisk είτε το σύστημα αρχείων /proc.

Για παράδειγμα, εκτελώντας την fdisk στο σύστημα του παραδείγματος της εντολής df στην προηγούμενη ενότητα, το αποτέλεσμα θα ήταν το εξής:

# fdisk -l
Disk /dev/ide/host0/bus0/target0/lun0/disc: 15.1 GB, 15103033344 bytes
255 heads, 63 sectors/track, 1836 cylinders
Units = cylinders of 16065 * 512 = 8225280 bytes

                                Device Boot Start   End    Blocks   Id  System
/dev/ide/host0/bus0/target0/lun0/part1   *      1    31    248976   83  Linux
/dev/ide/host0/bus0/target0/lun0/part2         32  1836  14498662+  8e  Linux LVM

Οι πληροφορίες είναι πλέον πιο προσανατολισμένες σε ζητήματα υλικού (hardware oriented) παρά σε συστήματα αρχείων. Μαθαίνουμε έτσι για το συνολικό μέγεθος του σκληρού δίσκου, τον αριθμό των κεφαλών, τομέων και κυλίνδρων, καθώς και ξεχωριστά χαρακτηριστικά για κάθε διαμέρισμα που φιλοξενείται στο σκληρό δίσκο, οπως το όνομά του, τη δυνατότητα εκκίνησής του, τα όριά του στο δίσκο και τέλος τον κωδικό και τον τύπο του συστήματος αρχείων που φιλοξενεί.
Παρόμοιες πληροφορίες μπορούμε να μάθουμε εκτελώντας το πρόγραμμα cfdisk.
Επίσης, όπως ήδη αναφέραμε, το εικονικό σύστημα /proc μας παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για τους σκληρούς δίσκους και τα διαμερίσματα που φιλοξενούν. Συγκεκριμένα, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα εξής αρχεία και καταλόγους:

/proc/partitions
/proc/ide/
/proc/scsi/

Αν και οι πληροφορίες που δίνονται στα αρχεία αυτά είναι αρκετά πιο τεχνικές από ότι τα αποτελέσματα των εντολών όπως η fdisk, εντούτοις μπορούν να παρέχουν μια καλή εικόνα της κατάστασης ενός δίσκου ή ακόμη και ολοκλήρου του διαύλου IDE ή SCSI (αντίστοιχα στους καταλόγους /proc/ide και /proc/scsi).

Εμβαθύνοντας λίγο περισσότερο, μπορούμε με διάφορα προγράμματα να επέμβουμε στα τεχνικά χαρακτηριστικά της ίδιας της συσκευής, π.χ. την ταχύτητα επικοινωνίας με τον υπολογιστή, την κατάσταση DMA (Direct Memory Access) της συσκευής ή ακόμη και την δυνατότητα αυτοελέγχου της συσκευής με συστήματα όπως το S.M.A.R.T. Ένας εξαντλητικός κατάλογος αυτών των εντολών είναι πέρα από τους σκοπούς αυτού του βιβλίου, αλλά θα αναφέρουμε τις σημαντικότερες.

Η εντολή hdparm είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο που επιτρέπει την διαχείριση ορισμένων παραμέτρων που επηρεάζουν την απόδοση κάποιου σκληρού δίσκου, π.χ. την ενεργοποίηση της κατάστασης DMA, τη ρύθμιση της ταχύτητας με τον υπολογιστή, την ενεργοποίηση των cache, την προσωρινή απενεργοποίηση (standby) του σκληρού δίσκου, και άλλα. Βέβαια, ένα τέτοιο εργαλείο είναι και αρκετά επικίνδυνο, όμως με προσοχή και μελέτη των οδηγιών (man hdparm), το πιο πιθανόν είναι ότι δε θα αντιμετωπίσετε πρόβλημα.

# hdparm /dev/hda

/dev/hda:
 multcount    = 16 (on)
 IO_support   =  3 (32-bit w/sync)
 unmaskirq    =  0 (off)
 using_dma    =  1 (on)
 keepsettings =  0 (off)
 readonly     =  0 (off)
 readahead    =  8 (on)
 geometry     = 1836/255/63, sectors = 29498112, start = 0

Όλες αυτές οι πληροφορίες είναι αρκετά τεχνικές και θα χρειαστεί οπωσδήποτε αναφορά στις οδηγίες για την επεξήγησή τους, όμως αρκεί να παρατηρήσουμε ότι ο σκληρός δίσκος λειτουργεί με ενεργοποιημένη την επικοινωνία με DMA και με 32-bit μεταφορά δεδομένων (IO_support).

Αν μας απασχολεί η ασφάλεια των δεδομένων μας και αν ο δίσκος υποστηρίζει το σύστημα αυτοελέγχου S.M.A.R.T. μπορούμε να ελέγχουμε τακτικά την καλή κατάστασή του, με το πακέτο smartmontools. Το πακέτο αυτό παρέχει ένα δαίμονα για συνεχή παρακολούθηση των σκληρών δίσκων και ένα εργαλείο για τον περιστασιακό έλεγχο. Αν θέλουμε για παράδειγμα να μάθουμε τα αποτελέσματα των αυτοελέγχων που έχει περάσει ο σκληρός δίσκος, μπορούμε να δώσουμε την ακόλουθη εντολή:

# smartctl -H -l selftest /dev/hda
smartctl version 5.1-14 Copyright (C) 2002-3 Bruce Allen
Home page is http://smartmontools.sourceforge.net/

=== START OF READ SMART DATA SECTION ===
SMART overall-health self-assessment test result: PASSED

=== START OF READ SMART DATA SECTION ===
SMART Self-test log, version number 1
Num  Test_Description    Status         Remaining  LifeTime(hours)  LBA_of_first_error
# 1  Short off-line      Completed          00%          3922             -

Βλέπουμε ότι ο δίσκος είναι σε καλή κατάσταση κάτι που είναι τουλάχιστον καθησυχαστικό.
Χρήσιμα πακέτα: parted, hdparm, [b]sg3-utils, smartmontools, scsitools, scsiadd, lvm2, evms.